Często praktyki oddechowe (prāṇāyāma) przybierały różne formy w zależności od tego, kto je praktykował i kto je opisywał. Powstała w XV-XVI wieku w nurcie Advaita Vedanty Aparokṣānubhūtiḥ dokonuje kreatywnej adaptacji praktyki prāṇāyāmy, wzbogacając ją o elementy własnej filozofii.
W tym nurcie filozofii praktyka najczęściej polegała na mentalnym wnikaniu czy medytacyjnej refleksji (vicāra) nad prawdami zawartymi w tzw. mahāvākyach – czyli sentencjach, mających formę prawd ostatecznych o naturze świadomości i postrzeganej przez nas rzeczywistości. Medytacyjna refleksja nad tymi sentencjami miała być drogą do oświecenia, czyli doświadczenia w sobie jedności i tożsamości z Brahmanem – jedynie prawdziwą i jedynie istniejącą świadomością.
Aparokṣānubhūtiḥ podkreśla zatem, że prāṇāyāma to zatrzymanie wszelkich mentalnych aktywności, które powstają w wyniku medytacji (bhāvanāt) nad tym, że wszystkie stany umysłu, itd. są jedynie Brahmanem. W tak rozumianej prāṇāyāmie, wdechowi towarzyszy stan mentalny wyrażony w zdaniu „Jestem tylko Brahmanem”, zatrzymanie oddechu to niewzruszone pozostawanie w tym mentalnym stanie, zaś wydech to akt odrzucenie iluzji świata zewnętrznego.
Tylko taką praktykę prāṇāyāmy Aparokṣānubhūtiḥ uznaje za kontrolę oddechu dla oświeconych. Praktyka bez tak rozumianej medytacji jest według dzieła jedynie „ściskaniem nosa dla ignorantów”. (AA 118-120). To ostatnie zdanie pokazuje, że różne nurty filozoficzne, które stosowały techniki oddechowe, potrafiły wchodzić z sobą także w ostre polemiczne dyskusje.