Czy można praktykować jogę ściśle według tekstów sprzed tysięcy lat? Pewnie nieliczni próbują, ale nie jest to z pewnością proste. Joga Patañjalego to joga wyrzeczenia się życia społecznego, ascezy, kontroli doznań zmysłowych i ścisłego celibatu. W Yogasūtrach próżno szukać afirmacji cielesności. Przeciwnie, ciało jest czymś, co trzeba poddać kontroli, aby nie przeszkadzało w mentalnej praktyce. Bhagavadgītā zaleca wyrzeczenie się przywiązania do luksusu i władzy, rezygnację z pragnienia zysku i wygody, obojętność wobec sukcesów i porażek. Teksty powstałe w nurcie Haṭhayogi były tworzone najprawdopodobniej w izolowanych, męskich wspólnotach, praktykujących celibat. Nie bez powodu np. Haṭhapradīpikā za przeszkody w praktyce jogi uznaje m.in. towarzystwo ludzi.
Czy to znaczy, że powinniśmy odłożyć na półkę dzieła o jodze powstałe w czasach przednowoczesnych? Czy wszystkie fragmenty tekstów, które kłócą się ze współczesną wrażliwością i systemem wartości trzeba uznać za anachroniczne i na siłę próbować je uwspółcześniać? Nie ma tu prostych rozwiązań. Ogromna większość ludzi praktykujących współcześnie jogę nie wyrzeka się społeczeństwa, żyje w relacjach z innymi, nie praktykuje ascezy ani celibatu. Pomimo tego teksty powstałe setki czy tysiące lat temu w wielu przypadkach nie tracą aktualności. W jodze Patañjalego można znaleźć wiele wnikliwych i wartościowych obserwacji dotyczących funkcjonowania naszego umysłu i relacji z innymi ludźmi. Obserwacji ciągle aktualnych, pomimo tego, że zostały poczynione w innej kulturze i w oparciu o inne rozumienie świata. Bhagavadgītā ciągle inspiruje do zadawania sobie pytań np. o nasze miejsce w świecie, znaczenie społecznych norm i nasze powinności wobec siebie i innych. Wiele technik opisanych w tekstach Haṭhayogi jest nadal praktykowanych a współczesna nauka potwierdza ich dobroczynne skutki.
Dawne teksty o jodze czasem mogą wydawać się ezoteryczne, niekiedy niezrozumiałe, a w niektórych przypadkach nie przystające do współczesności. Ciągle jednak mogą inspirować joginów, wzbogacać ich praktykę i skłaniać do jej ciągłego pogłębiania.
Więcej na temat tego, jak dawne teksty o jodze mają się do współczesności w moim wykładzie na YouTube