Słowo siddhi pojawia się w tekstach o jodze w różnych kontekstach. Czasem po prostu oznacza sukces czy perfekcję, jak na przykład w Dattātreyayogaśāstra, gdzie czytamy, że w jodze „sukces (siddhi) osiąga ten, kto jest zaangażowany w praktykę” (DYŚ 42).
Słowo siddhi używane może być jednak na określenie specjalnych umiejętności czy tzw. „jogicznych mocy”, których opisy znaleźć można w wielu tekstach i które obejmują np. zdolność lewitacji, bilokacji, wpływania na zachowanie innych osób, powiększania lub pomniejszania ciała, umiejętność rozumienia wszystkich języków świata, uzyskanie wiedzy o wszystkich swoim poprzednich wcieleniach, itp.
Pragnienie osiągnięcia siddhi było jednym z motywów starożytnej praktyki tapas, czyli praktyki wewnętrznej dyscypliny, która polegała np. długotrwałych głodówkach, przyjmowaniu niewygodnych pozycji na bardzo długi czas, wystawianiu się na działanie ekstremalnych temperatur, itp. Z tego samego źródła co słowo siddhi pochodzi także termin siddha, używany na określenie tego, który osiągnął perfekcję, jest doskonały, zrealizował się lub posiadł specjalne umiejętności.
W dawnych tekstach o jodze najczęściej wymienia się osiem siddhi (aṣṭa mahāsiddhi), które odnoszą się nadnaturalnych zdolności osiąganych przez zaawansowanych joginów. Są to:
• aṇimā – zdolność zmniejszenia ciała do rozmiarów atomu.
• mahimā – zdolność powiększenia ciała do nieskończonych rozmiarów.
• laghimā – zdolność stania się lekkim jak piórko, co umożliwia lewitację.
• garimā – zdolność stania się nieskończenie ciężkim i niewzruszonym.
• prāpti – zdolność natychmiastowego dotarcia w dowolne miejsce lub sprowadzenia dowolnej rzeczy.
• prākāmya – zdolność urzeczywistniania każdego pragnienia i nieograniczona siła woli.
• īśitva – absolutna władza nad prawami natury i elementami materialnymi.
• vaśitva – zdolność kontrolowania i podporządkowywania sobie innych istot oraz materii.
Te osiem siddhi pojawia się np. w Yogasūtrach Patañjalego w rozdziale III w. 45, gdzie wskazuje się, że poprzez praktykę samyamy (trzy-etapowego skupienia) na elementach natury pojawia się „grupa mocy zaczynająca się od aṇimā ” (aṇimādi). W Bhāgavata Purāṇa (księga XI, rozdział 15, wersy 4–5) mówi się wprost, że, że istnieje osiem głównych siddhi, które a jogin może osiągnąć dzięki medytacji. W Mārkaṇḍeya Purāṇa w sekcji poświęconej opisom obowiązków i praktyk jogina (rozdział 40 wersy 30–33) bardzo szczegółowo wylicza się i definiuje naturę ośmiu siddhi jako kamieni milowych w oczyszczaniu subtelnego ciała jogina.
Poza tymi ośmioma siddhi w dawnych tekstach o jodze znaleźć można także przykłady innych jogicznych mocy. Haṭhapradīpikā opisuje oznaki sukcesu w praktyce oraz moce płynące z opanowania mudr i zatrzymania oddechu. Jako fizyczne oznaki sukcesu w praktyce jogi (haṭhasiddhi lub vapuṣṭvatva) tekst ten wymienia: szczupłość ciała (kāśya), jasność oblicza (vadane prasannatā), wyraźny dźwięk wewnętrzny (nādasphuṭatva), bardzo czyste oczy, brak chorób oraz rozpalenie ognia trawiennego (HP II.78). W tym samym tekście czytamy, że dzięki khecarī mudrā jogin staje się odporny na trucizny, choroby, starość i śmierć; jego ciało zyskuje cechy boskie, a świadomość wchodzi w wyższe stany (HP III. 37-39). Również w Haṭhapradīpikā znajdziemy opis vajrolīsiddhi– moc zachowania i translokacji energii seksualnej (bindu), która przynosi zwycięstwo nad śmiercią (HP III.87-88).
Inne siddhi opisuje Śivasaṃhitā, wiążąc je z etapami kontroli oddechu (prāṇāyāma). Są to:
- bhūcarīsiddhi – zdolność poruszania się po ziemi w nadnaturalny sposób (lub skakania jak żaba). Pojawia się w trzecim stadium zaawansowania prānāyāmy (wers III.52).
- vāyusiddhi (lub vāyugamana) – moc lewitacji, chodzenia w powietrzu oraz panowania nad elementem wiatru (wers III.61).
- vāksiddhi – moc proroczego słowa (wers III.60). Wszystko, co jogin wypowie, natychmiast się manifestuje i staje się prawdą.
- kāmarūpasiddhi – zdolność przybierania dowolnego kształtu i wyglądu według własnej woli (wers III.60).
- dūraśravaṇa i dūradarśana – odpowiednio: jasnosłyszenie (zdolność słyszenia dźwięków z ogromnych odległości) oraz jasnowidzenie (wers III.60).
W Gheraṇḍasaṃhitā specjalne moce traktowane są bardziej fizjologicznie jako „oczyszczenie i zahartowanie naczynia ciała”. W tekście tym wspomina się o ghaṭasiddhi – doskonałość ciała fizycznego (porównywanego do glinianego naczynia – ghaṭa), Ciało jogina staje się odporne na ogień, wodę i urazy mechaniczne. (wers III 24-25)
Według Śivayogapradīpikā jogiczne moce stają się coraz potężniejsze wraz z kolejnymi latami praktyki. W pierwszym roku choroba zostaje zniszczona i człowiek staje się drogi całemu światu. Następnie w drugim roku tworzy piękną poezję. W trzecim roku nie nękają go węże i inne niebezpieczne stworzenia. W czwartym roku porzuca pragnienia, sen oraz staje się wolny od bólu. W piątym roku osiąga umiejętność słyszenia na odległość oraz doskonałość mowy i może wnikać w ciała innych. W szóstym roku nie może zostać zniszczony nawet przez piorun. Następnie w siódmym roku staje się niewiarygodnie szybki, może widzieć na wielkie odległości oraz lewitować. W ósmym roku objawiają mu się ośmiorakie moce (aṣṭa mahāsiddhi). W dziewiątym roku: leżenie w powietrzu i poruszanie się we wszystkich kierunkach jest możliwe, a jogin osiąga się ciało diamentowe. W dziesiątym roku, z szybkością umysłu, udaje się, dokądkolwiek zapragnie. W jedenastym roku jogin osiąga moc wszechwiedzy (sarvajña). W dwunastym roku staje się równy Śiwie (śivatulya), samemu stwórcy i niszczycielowi. (ŚYP 3.52-56)
Współcześnie niewiele mówi się się o siddhi w praktyce jogi. Szczególnie na Zachodzie jest to temat raczej pomijany z uwagi na jego ezoteryczność. Nie znaczy to jednak, że współcześnie praktykujący jogę wolni są od poszukiwania nadzwyczajnych umiejętności czy skutków, które można uzyskać dzięki praktyce. Wiarę w transformacyjną moc jogi odnaleźć można w czasem obsesyjnym dążeniu do cielesnej sprawności, elastyczności i siły. Jednym z motywów podjęcia praktyki jogi bywa także nasza tęsknota za wieczną młodością, zdrowiem i szczupłą sylwetką. Niektóre korporacje dotują także m.in. zajęcia jogi dla swoich pracowników zakładając, że praca z ciałem, umiejętność lepszego skupienia oraz redukcji stresu pomoże w zwiększeniu ich wydajności w pracy.
Praktyka jogi jedynie dla osiągnięcia specjalnych umiejętności czasem bywa oceniana krytycznie. Dla Patañjalego na przykład siddhi nie były celem praktyki jogi, ale jedynie produktem ubocznym głębokiego stanu medytacji (saṃyama). Przestrzegał on również, że skupienie się na praktyce jogi wyłącznie w celu osiągnięcia siddhi stanowi przeszkodę (upasarga) w realizacji prawdziwego celu jogi (YS 3.37)