Ahiṃsā tłumaczy się najczęściej jako niekrzywdzenie. Samo słowo pochodzi od rdzenia „hiṃs” (ranić, zabijać, niszczyć), zaś przedrostek „a” oznacza zaprzeczenie tych czynności. Ahiṃsā pojawia się w Yogasūtrach Patañjalego, jako podstawowa zasada etyczna, której podporządkowane są pozostałe reguły postępowania i odnosi się do wszystkich żywych istot. Według Patañjalego, ahiṃsā jest zasadą uniwersalną, a więc obowiązuje niezależnie od miejsca czasu i okoliczności.
Samo pojęcie ahiṃsā jest jednak znacznie starsze niż Yogasūtry, bo występuje już Mahābhāracie, a także powstałej w kręgach dżinizmu Ācārāṅgasūtrze (ok. 350 r. p.n.e.). Samo pojęcie najprawdopodobniej narodziło się właśnie w nurcie dżinizmu i stało się potem także ważne dla innych szkół filozoficznych, w tym np. buddyzmu i jogi. Według Mahābhāraty, ahiṃsā jest „największą z cnót i najwyższą formą samokontroli”, „największym darem i najlepszym tapas”, „najwyższą ofiarą i największą mocą”, „największym przyjacielem i szczęściem”, „najgłębszą prawdą i najlepszym nauczaniem”. (Anuśāsanaparva, 114)
Według Liṅga Purāṇa „Działanie na rzecz wszystkich żywych istot jak gdyby na rzecz samego siebie. To nazywa się ahiṃsą” (1.8.12). Jeśli przyjąć by taką poszerzoną definicję praktyki ahiṃsy, współcześnie w jej zakresie znajdą więc także np. działanie na rzecz osób wykluczonych, dyskryminowanych, prześladowanych, uchodźców, potrzebujących, a także wszelkie działania chroniące zwierzęta i ich naturalne środowisko.
Współcześnie często interpretuje się termin ahiṃsa nie tylko jako powstrzymanie się od wyrządzania krzywdy bezpośrednio, ale także jako świadomy wysiłek mający na celu zmniejszenie sumy cierpienia na świecie. Praktyka taka przekłada się więc na nasze codzienne życiowe wybory – na to co robimy, mówimy i jemy, jakie ubrania nosimy i jak dbamy o środowisko naturalne. Ahiṃsā staje się wówczas podstawą naszych relacji światem i przyjęciem na siebie odpowiedzialności za możliwe konsekwencje naszych działań.
Zobacz także yama